Drie kilo eraf in een week, belooft de cover van een tijdschrift naast de kassa. Het verleidelijke is dat het soms zelfs lukt. De weegschaal zakt, je voelt je even kampioen, en een maand later sta je hoger dan waar je begon. Dat is geen pech en geen gebrek aan wilskracht. Het is precies wat een crashdieet doet.
Het jojo-effect, kort uitgelegd
Eet je heel weinig, dan denkt je lichaam dat er schaarste is en zet het de verbranding lager. Tegelijk verlies je in die eerste week vooral vocht, niet vet. Zodra je weer normaal eet, komt dat vocht terug, en omdat je verbranding is gezakt, vliegen de kilo's er sneller op dan ze eraf gingen. Dat heen-en-weer noemen we het jojo-effect, en bij elke ronde wordt het lastiger.
Nog vervelender: bij een streng dieet verlies je niet alleen vet maar ook spier. Spieren verbruiken energie, ook als je niets doet. Minder spier betekent dus een lagere verbranding op de lange termijn. Je beloont een paar weken doorzettingsvermogen met een lichaam dat daarna juist makkelijker aankomt.
Wat wel houdbaar is
De saaie waarheid is dat langzaam beter werkt. Een half pond per week voelt als niets, maar over een half jaar is dat een serieus verschil dat blijft. En omdat je gewoon blijft eten, hou je je spieren en je goede humeur.
- Verander één gewoonte tegelijk, niet je hele leven in één maandag.
- Kies eten dat je over een jaar nog ziet zitten, geen shakes.
- Blijf bewegen, zodat je spieren behouden blijven.
De nuance hierbij: soms wil iemand snel afvallen voor een medische ingreep, onder begeleiding van een arts of diëtist. Dat is iets anders dan op eigen houtje een paar weken bijna niets eten. Vermijd de quick fix uit het tijdschrift; kies een verandering die je over een jaar nog volhoudt zonder erbij na te denken.