Je sleept jezelf de dag door, valt om acht uur 's avonds bijna in slaap op de bank en wijt het aan drukte of slecht slapen. Soms klopt dat. Maar bij vrouwen die menstrueren zit er nog een veelvoorkomende oorzaak onder die vermoeidheid die makkelijk over het hoofd wordt gezien: een tekort aan ijzer. Het sluipt erin, en de klachten zijn zo gewoon dat je ze nergens aan koppelt.
Waarom juist vrouwen
IJzer heeft je lichaam nodig om zuurstof door je bloed te vervoeren. Krijg je te weinig binnen of verlies je te veel, dan komt er minder zuurstof bij je spieren en hersenen, en dat voel je als moeheid, concentratieproblemen, koude handen en soms duizeligheid. Vrouwen die ongesteld worden, verliezen elke maand bloed en dus ijzer, en bij een stevige menstruatie loopt dat verlies flink op. Ook vegetariërs en veganisten lopen meer risico, omdat ijzer uit plantaardige bronnen lastiger door je lichaam wordt opgenomen dan ijzer uit vlees. Dat betekent niet dat je vlees moet eten, maar wel dat je er bewuster mee om mag gaan.
Wat je zelf kunt doen, en wanneer naar de huisarts
Eet je geen vlees, combineer ijzerrijke plantaardige bronnen dan slim. Volkorenbrood, peulvruchten zoals linzen en kikkererwten, tofu, noten en groene groenten als spinazie en boerenkool leveren ijzer. Een belangrijke truc: vitamine C helpt je lichaam dat plantaardige ijzer beter opnemen, dus een glas sinaasappelsap of wat paprika bij de maaltijd doet meer dan je denkt. Koffie en thee remmen de opname juist, dus drink die liever niet pal bij het eten.
Eén ding moet je echt niet doen: op eigen houtje ijzertabletten gaan slikken omdat je je moe voelt. Te veel ijzer is niet onschuldig en geeft vaak buikklachten en verstopping. Vermoed je een tekort, ga dan langs de huisarts voor een bloedtest. Dat is een simpele prik die meteen duidelijkheid geeft, en pas dan weet je of slikken überhaupt zin heeft. Tot die tijd is je bord een veiligere plek om te beginnen dan het schap met supplementen.