Klokslag drie uur lig je weer klaarwakker naar het plafond te staren. Je hart slaat een tikje sneller, je vraagt je af of er iets mis is, en dat maakt het alleen maar erger. Toch is even wakker worden midden in de nacht een van de gewoonste dingen die er zijn.
Je slaap verloopt in cycli van ongeveer anderhalf uur. Tussen die cycli kom je heel kort bijna naar de oppervlakte, en soms word je dan net even helemaal wakker. De meeste mensen draaien zich om en vallen meteen weer in slaap, zonder zich er 's ochtends iets van te herinneren.
Staar niet naar de klok
Het grootste probleem ontstaat als je gaat rekenen. Je kijkt op de wekker, ziet kwart over drie staan, en denkt meteen: nog maar drie uur tot de wekker gaat. Die gedachte zet je hoofd aan het werk en je stresslevel omhoog, en juist daardoor blijf je wakker. Vermijd dus het kijken op de klok als je 's nachts wakker wordt, draai hem desnoods om of leg je telefoon buiten bereik.
Lukt het niet om binnen een minuut of twintig weer in slaap te vallen, blijf dan niet eindeloos liggen woelen. Sta even op, ga naar een andere kamer en doe iets saais en rustigs bij gedempt licht, bijvoorbeeld lezen. Ga pas terug naar bed als je weer slaperig wordt. Zo voorkom je dat je je bed gaat associëren met wakker liggen en piekeren.
Wanneer het wel een probleem wordt
Af en toe wakker worden hoort erbij. Het wordt iets anders als je het structureel doet en er overdag echt last van hebt: je bent moe, prikkelbaar, je kunt je slecht concentreren. Dan is het de moeite waard om naar de oorzaak te kijken.
Soms zit het in voor de hand liggende dingen, zoals te veel cafeïne, alcohol voor het slapen of een onregelmatig ritme. Houdt het weken aan en blijf je moe, ondanks genoeg uren in bed, bespreek het dan met je huisarts. Een nuance: ouder worden verandert je slaap, lichter en met meer onderbrekingen is op latere leeftijd heel gewoon. Dat hoeft geen reden tot zorg te zijn, het hoort bij de leeftijd net zoals grijzer haar erbij hoort.